|
اثرات سموم و آلاینده‌های نوپدید ناشی از فیلتر و مصرف سیگار بر شاخص‌های باروری زنان و مردان: یک مرور حیطه ای به‌همراه شناسایی شکاف‌های پژوهشی
|
ثریا امیری صبوری1    ، مریم ذالی بهاروند1 ، فروغ آل ابراهیم*2 |
1- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی تربت جام، تربت جام، ایران،
2- گروه بهداشت عمومی، دانشکدۀ علوم پزشکی تربت جام، تربت جام، ایران ، forugha07@gmail.com |
|
|
چکیده: (65 مشاهده) |
زمینه و هدف: بقایای فیلتر و ته‌سیگار حاوی هزاران ترکیب شیمیایی، فلزات سنگین و میکروپلاستیک‌های استات سلولز هستند که امروزه بهعنوان آلاینده‌های نوپدید محیطی شناخته می‌شوند. بااین حال، شواهد پراکنده‌ای در خصوص پیوند میان این آلاینده‌ها و پیامدهای باروری وجود دارد. هدف از مطالعۀ حاضر، مرور دامنه‌ای شواهد موجود پیرامون اثرات این آلاینده‌ها بر شاخص‌های باروری زنان و مردان و تعیین شکاف‌های پژوهشی موجود بود.
روش‌ها: این مطالعۀ مرور دامنه‌ای براساس چهارچوب پنج‌مرحله‌ای آرکسی و اومالی (Arksey & O’Malley) و راهنمای پریزما برای مرورهای دامنه‌ای (PRISMA-ScR) انجام شد. جست‌وجوی جامع در پایگاه‌های اطلاعاتی بین‌المللی PubMed، Scopus، و Web of Science و پایگاه‌های ملیِ SID و Magiran از ژانویه 1986 تا مارس ۲۰۲۵ با ترکیب کلیدواژه‌های MeSH و آزاد صورت گرفت. غربالگری و استخراج داده‌ها توسط دو پژوهشگر بهصورت مستقل انجام شد. مطالعات اولیه و سنتزهای شواهد که به بررسی سموم سیگار، ترکیبات فیلتر و پیامدهای باروری پرداخته بودند، وارد مطالعه شدند.
نتایج: از میان 61596 عنوان/چکیده غربال‌شده، در نهایت، 10 مطالعۀ واجد شرایط وارد بررسی نهایی شدند. یافته‌ها نشان داد که ترکیبات سمی و فلزات سنگین (ازجمله کادمیوم، سرب و نیکوتین) ازطریق القای استرس اکسیداتیو، قطعه‌قطعه شدن DNA اسپرم و اختلالات هورمونی، با افت غلظت و تحرک اسپرم در مردان، و با کاهش ذخیره تخمدانی (افتAMH ) و تسریع آپوپتوز فولیکولی در زنان همراه هستند. شواهد نشان داد که اگرچه سمیّت ترکیبات فیلتر و ته‌سیگار در مطالعات اکوتوکسیکولوژی به اثبات رسیده، اما شواهد اپیدمیولوژیک مستقیم دربارۀ مواجهۀ مزمن محیطی انسان با ته‌سیگار وجود ندارد و شواهد انسانی کنونی عمدتاً حاصل مصرف مستقیم یا دود دست دوم است.
نتیجه‌گیری: سموم ناشی از سیگار و ترکیبات احتباس‌یافته در فیلتر، عوامل مخاطره‌آمیز جدی برای سلامت باروری هستند. شکاف پژوهشی بارزی درزمینۀ سنجش مواجهۀ مستقیم زیست‌محیطی با میکروپلاستیک‌ها و رواناب‌های ناشی از ته‌سیگار بر دستگاه تناسلی انسان وجود دارد که نیازمند مطالعات هم‌گروهی و ارزیابی‌های بیومارکری در آینده است.
|
|
| واژه‌های کلیدی: ته‌سیگار، فیلتر سیگار، آلاینده‌های نوپدید، باروری، اسپرم، تخمک، مرور دامنه‌ای |
|
|
متن کامل [PDF 671 kb]
(31 دریافت)
|
|
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
بهداشت
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
