Family Health and Population Rejuvenation Journal

fa انزوای اجتماعی و عوامل مرتبط با آن در سالمندان ساکن جامعه شهر اسفراین Social Isolation and Its Associated Factors Among Community-Dwelling Older Adults in Esfarayen بهداشت health پژوهشي Research Article <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: تجربه انزوای اجتماعی در طول دوره زندگی یکسان نیست و سالمندان به دلیل مواجهه با رویدادهایی مانند بازنشستگی، فقدان همسر یا بستگان نزدیک و کاهش نقش‌های اجتماعی، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر آن دارند. با توجه به اهمیت انزوای اجتماعی به عنوان یکی از عوامل تعیین‌کننده سلامت سالمندان و روند فزآینده سالمندی جمعیت، این مطالعه با هدف بررسی شیوع و عوامل تعیین‌کننده انزوای اجتماعی در سالمندان شهر اسفراین انجام شد. روش‌ها: این مطالعه توصیفی-تحلیلی به صورت مقطعی در سال 1404 بر روی سالمندان ساکن جامعه شهر اسفراین انجام شد. نمونه‌گیری در طی دو مرحله به صورت نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای با تخصیص متناسب و سپس سیستماتیک انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه مشخصات جمعیت‌شناختی و مقیاس شبکه اجتماعی لوبن گردآوری شدند و با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS-27 و آزمون‌های آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و سطح معناداری در تمامی آزمون‌ها 0/05 در نظر گرفته شد. نتایج: در مجموع 403 سالمند با میانگین سنی 5/02 ±69/95 سال در مطالعه شرکت کردند که 261 نفر (64/8%) از آنان مرد بودند. میانگین نمره انزوای اجتماعی در این مطالعه 4/38 ± 7/94بود. بر اساس نتایج تحلیل تک‌متغیره بین انزوای اجتماعی و سن، جنسیت سابقه بیماری‌های مزمن، سابقه سقوط، ترس از سقوط، سطح تحصیلات، وضعیت تأهل، تعداد فرزندان، وضعیت اقتصادی، فعالیت بدنی، وضعیت اشتغال و استفاده از شبکه‌های اجتماعی رابطه معناداری مشاهده شد (0/05P<). تحلیل رگرسیون چندگانه حاکی از آن بود که متغیرهای سن، جنسیت (مذکر)، سابقه بیماری‌های مزمن (دیابت، بیماری‌های قلبی‌عروقی و COPD)، سابقه سقوط، ترس از سقوط و چند دارویی، به‌طور معناداری با سطوح بالاتر انزوای اجتماعی در ارتباط بودند (0/05P<). نتیجه‌گیری: انزوای اجتماعی سالمندان شهر اسفراین در سطح متوسط قرار داشت و به‌طور معناداری تحت تأثیر وضعیت سلامت جسمانی، عوامل اجتماعی-اقتصادی و مشارکت اجتماعی است. بنابراین، طراحی مداخلات هدفمند سلامت و تدوین سیاست‌های عمومی مبتنی بر عوامل تعیین‌کننده انزوای اجتماعی، برای کاهش این پدیده، ارتقای کیفیت زندگی و تقویت ادغام اجتماعی سالمندان ضروری است.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and objectives: Social isolation is a multidimensional phenomenon that may occur at different stages of life. Older adults are particularly susceptible to social isolation because of retirement, bereavement, declining physical health, and reduced social roles. Given the increasing proportion of older adults in the population and the well-established impact of social isolation on health and well-being, this study aimed to determine the prevalence of social isolation and identify its associated factors among community-dwelling older adults in Esfarayen, Iran. Materials and Methods: This descriptive-analytical cross-sectional study was conducted in 2025 among community-dwelling older adults in Esfarayen, Iran. Sampling was carried out in two stages using stratified random sampling with proportional allocation, followed by systematic sampling. Data were collected using a demographic questionnaire and the Lubben Social Network Scale; they were analyzed using SPSS-27 software and descriptive and inferential statistical tests, with a significance level of 0.05 set for all tests. Results: In total, 403 older adults with a mean age of 69.95 ± 5.02 years participated in the study, of whom 261 (64.8%) were men. The mean social isolation score in this study was 7.97 ± 4.38. Based on the results of univariate analysis, a significant relationship was observed between social isolation and age, gender, history of chronic diseases, history of falls, fear of falling, level of education, marital status, number of children, economic status, physical activity, employment status, and use of social networks (P < 0.05). Multiple regression analysis indicated that age, gender (male), history of chronic diseases (diabetes, cardiovascular diseases, and COPD), history of falls, fear of falling, and polypharmacy were significantly associated with higher levels of social isolation (P < 0.05). Conclusion: Social isolation among community-dwelling older adults in Esfarayen was generally at a moderate level and was significantly associated with physical health, socioeconomic characteristics, and indicators of social participation. These findings highlight the need for targeted health interventions and evidence-informed public policies addressing the determinants of social isolation to enhance quality of life and promote social integration among older adults.  </div> انزوای اجتماعی, سالمندان, مقیاس شبکه اجتماعی لوبن, تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت Social isolation, older adults, Lubben Social Network Scale, Social determinants of health, Iran. 51 63 http://fhprj.esfrums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-32-2&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Reza Shoraka حمیدرضا شرکاء 0000-0002-9256-6946 No Department of Public Health, Esfarayen, Faculty of Medical Sciences, Esfarayen, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی اسفراین، اسفراین، ایران Fahimeh Anbari فهیمه عنبری No Student Research Committee, Esfarayen Faculty of Medical Sciences, Esfarayen, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده علوم پزشکی اسفراین، اسفراین، ایران Ahmad Sadeghi احمد صادقی 0000-0003-3713-9519 No Department of Public Health, Esfarayen, Faculty of Medical Sciences, Esfarayen, Iran گروه بهداشت عمومی، دانشکده علوم پزشکی اسفراین، اسفراین، ایران Nasim Pirzadeh نسیم پیرزاده 0000-0003-0518-6433 Yes Department of Gerontological Health, School of Behavioral Sciences and Mental Health (Tehran Institute of Psychiatry), Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه سلامت سالمندی، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان (انستیتو روانپزشکی تهران)، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.