Family Health and Population Rejuvenation Journal

fa ارزیابی و تحلیل کتب درسی مقطع پیش دبستانی در زمینه آموزش تغذیه سالم Evaluation and Analysis of Preschool Textbooks in Terms of Healthy Nutrition Education بهداشت health پژوهشي Research Article زمینه و هدف: الگوی رفتاری تغذیه سالم یکی از مهم‌ترین ارکان سلامت در دوران کودکی است. با توجه به نقش تعیین‌کننده کتاب‌های درسی در شکل‌دهی به دانش، نگرش و مهارت‌های کودکان، این پژوهش با هدف ارزیابی و تحلیل وضعیت آموزش تغذیه سالم در کتاب‌های درسی مقطع پیش‌دبستانی انجام شد.  روش ها : مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی – مقطعی با رویکرد تحلیل محتوای کمی می باشد. در ابتدا با مطالعه متون، چک لیستی از عناوینی تغذیه سالم مورد نیاز کودکان، تهیه گردید. سپس مولفه ها توسط  20 نفر از متخصصین آموزش بهداشت، علوم تربیتی ، تغذیه  و برنامه ریزی درسی با استفاده از تکنیک دلفی در 3 راند مورد بررسی قرار گرفت. پس از شناسایی مهمترین مؤلفه‌های آموزشی، ارزیابی تحلیل محتوا در کتب درسی مقطع پیش دبستانی انجام گردید؛ جهت تحلیل داده ها از نرم افزار spss نسخه 22و آمار توصیفی استفاده گردید. نتایج :  هفت مؤلفه اصلی در آموزش تغذیه سالم تعیین شد. در مجموع، 81 مورد اشاره به مؤلفه‌های تغذیه سالم در کتاب‌های پیش‌دبستانی شناسایی شد. بیشترین فراوانی مربوط به مؤلفه «شناسایی تنقلات سالم و ناسالم» (18 مورد) و کمترین فراوانی مربوط به مؤلفه «اهمیت خوردن یا نخوردن غذا» ( 3 مورد) بود. بیشترین اشاره به مؤلفه‌ها در کتاب «دست‌ورزی جلد سوم» (58/7 درصد) و کمترین اشاره در کتاب «کار انس با قرآن جلد اول» (4/84 درصد) مشاهده شد. از نظر شیوه ارائه، مباحث تغذیه سالم عمدتاً به صورت تصویر و متن و بیشتر در حیطه شناختی ارائه شده بود و کمترین توجه به حیطه عملکردی معطوف شده است. نتیجه  گیری : یافته‌ها نشان می‌دهد که آموزش تغذیه سالم در کتاب‌های درسی پیش‌دبستانی بیشتر بر حیطه شناختی متمرکز است و به آموزش عملی و تغییر نگرش کودکان توجه کمتری شده است. بنابراین، بازنگری در محتوای کتاب‌های درسی و همچنین ارتقای آموزش‌های ارائه‌شده توسط مربیان، با تأکید بر آموزش عملی و تلاش برای تغییر نگرش دانش‌آموزان، ضروری به نظر می‌رسد   <div style="text-align: justify;">Background and Objectives: A healthy dietary behavioral pattern is one of the most important pillars of health during childhood. Given the decisive role of textbooks in shaping children's knowledge, attitudes, and skills, this study aimed to evaluate and analyze the status of healthy nutrition education in preschool textbooks. Materials and Methods: The present study is a descriptive cross-sectional study with a quantitative content analysis approach. Initially, through a review of the literature, a checklist of healthy nutrition topics required by children was prepared. The components were then evaluated by 20 experts in health education, educational sciences, nutrition, and curriculum planning using the Delphi technique in 3 rounds. After identifying the most important educational components, content analysis was performed on preschool textbooks. Data were analyzed using SPSS software version 22 and descriptive statistics. Results: Seven main components in healthy nutrition education were determined. In total, 81 references to healthy nutrition components were identified in preschool textbooks. The highest frequency was related to the component "recognition of healthy and unhealthy snacks" (18 cases), and the lowest frequency was related to the component "importance of eating or not eating food" (3 cases). The highest number of references to the components was observed in the book "Dast-Varzi, Volume 3" (58.7%), and the lowest in the book "Kare Anse Ba Quran, Volume 1" (4.84%). In terms of presentation method, healthy nutrition topics were mainly presented through images and text, and mostly within the cognitive domain, with the least attention paid to the psychomotor domain. Conclusion: The findings indicate that healthy nutrition education in preschool textbooks focuses more on the cognitive domain, and insufficient attention has been paid to practical training and changing children's attitudes. Therefore, revising the content of textbooks and improving the training provided by instructors, with an emphasis on practical training and efforts to change students' attitudes, seems essential.</div> پیش دبستانی, تغذیه سالم , آموزش کتب درسی Preschool, Healthy Nutrition, Education, Textbook 24 32 http://fhprj.esfrums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-42-2&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Rahimi khalifehkandi زهرا رحیمی خلیفه کندی 0000-0001-5914-404X No Assistant professor, Health Education & Health Promotion, Qazvin University of Medical Sciences, Qazvin.Iran استادیار، گروه آموزش بهاشت و ارتقا سلامت ، دانشکده بهداشت ،دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Fatemeh Rahimi khalifeh kandi فاطمه رحیمی خلیفه کندی 0000-0002-9760-4462 No MSc. Department of Education. Maragheh. East Azarbaijan. Iran کارشناسی ارشد، اداره آموزش و پرورش مراغه. آذربایجان شرقی. ایران Hamed Jafarzadeh حامد جعفرزاده 0009-0005-3260-9691 No MSc. Department of Educational Sciences – Elementary Education, Bakhtar Higher Institution of Education, Ilam, Iran کارشناسی ارشد ، گروه علوم تربیتی - آموزش ابتدایی، مؤسسه آموزش عالی باختر، ایلام، ایران Morteza Mansourian مرتضی منصوریان mansourian55@gmail.com https://orcid.org/0000-0002-2482-5424 Yes Associate Professor, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، آموزش بهاشت و ارتقا سلامت ، دانشکده بهداشت ،دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران